ខ្សែជីវិតបិតាសឹង្ហបុរី លោក លី ខ្វាន់យូ

ចេញ​ផ្សាយ​នា ច័ន្ទ, 23 មីនា 2015 20:49

និពន្ធ​ដោយ norinn

លោក លិ ខ្វាន់យូ ដែលយើងស្គាល់ថា គាត់ជា មេដឹកនាំដែលវាងវៃ ជាមេដឹកនាំដែលធ្វើឲ្យសឹង្ហបុរីក្លាយជាកូននាគអាស៊ី ទៅប្រកួតប្រជែងទីផ្សារជាមួយអឺរ៉ុប។

លោកប្រសូតនៅ ថ្ងៃទី ១៦ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩២៣ ក្នុងត្រកូលស្តុកស្តម្ភដែលតាំងលំនៅនៅសឹង្ហបុរីតាំងពីដើមសតវត្ស ទី ១៩

លោកក៏ជាសិស្សឆ្នើមម្នាក់ដែលក្នងវ័យកុមារភាព លោកទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលនៅ វិទ្យាស្ថាន រ៉ាហ្វល សឹង្ហបុរី ដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយសិស្សឆ្នើមចំនួន ១៥០​ នាក់ ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សាចំណោះដឹងទូទៅ លោកបានបន្តការសិក្សាផ្នែកច្បាប់នៅ​ សកលវិទ្យាល័យ ខេមប្រ៊ីជ នៅក្រុម ហ្វីតវីវៀយ នាចក្រភពអង់គ្លេស។

ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ សឹង្ហបុរីស្ថិតក្រោមនឹមអាណានិគមអង់គ្លេសដដែល ហេតុដូចនេះ នៅឆ្នាំ ១៩៥៦ លោកបានបង្កើត គណបក្ស សកម្មភាព ប្រជាជន People's Action Party (PAP) ដែលមានលោកជាលេខាធិការដឹកនាំផ្ទាល់។

នៅឆ្នាំ ១៩៥៥ រដ្ឋធម្មនុញ្ញសឹង្ហបុរីថ្មីបានប្រសូត ក្នុងគ្រានោះដែល លោកទទួលបានសម្លេងពីការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្រ្ត ៣ សម្លេងក្នុងចំណោម ២៥ នៃ ៣២ ដែលឈរឈ្មោះ។

នៅឆ្នាំ ១៩៥៦ លោក បានធ្វើការពិភក្សាទាមទារឯករាជ្យពីអង់គ្លេស ប៉ុនែ្តបរាជ័យ។ ក្រោយពីការបរាជ័យបានមួយឆ្នាំ លោកបានធ្វើការទាមទារសិទ្ធឲ្យរដ្ឋាភិបាលសឹង្ហបុរីដឹកនាំប្រទេសដោយឯកឯង ដោយយោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ការបោះឆ្នោតនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៩ លោកទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនដោយទទួលបាន ៤៣ នៃ ៥១ អាសនៈក្នុងសភា។ ពេលនោះរដ្ឋាភិបាលសឹង្ហបុរីមានសិទ្ធដឹកនាំប្រទេសគ្រប់គ្រាន់ រួមមានក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងការបរទេស។ លោក លី ខ្វាន់យូ ត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីសឹង្ហបុរីទី១ នាថ្ងៃទី ៦ ឧសភា ១៩៥៩ និងកាន់អំណាចអស់រយៈ៣១ឆ្នាំ។ 

ដើម្បីផ្តាច់ខ្លួនពីអាណានិគមអង់គ្លេស លោក លី ខ្វាន់យូបានលើកទឹកចិត្តប្រជាជនឲ្យគាំទ្រការបង្កើតសហព័ន្ធម៉ាឡេ លទ្ធផលប្រជាមតិឆ្នាំ១៩៦ ទទួលបានការគាំទ្រ ៧០%។

ក្រោយមក យោងតាមសារពត័មានចិនថ្ងៃ ៩ សីហា ឆ្នាំ​ ១៩៦៥ នៅសឹង្ហបុរី និងម៉ាឡេលើកឡើង លោក លីខ្វាន់យូ បានចុះហត្ថលេខាយល់ព្រមផ្តាច់ខ្លួនសឹង្ហបុរីចេញពីសហព័ន្ធម៉ាឡេ និងក្លាយជាប្រទេសឯករាជ្យ។ 

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការពីការផ្តាច់ខ្លួនពីសហព័ន្ធម៉ាឡេនាថ្ងៃដដែលនោះ លោក លី ខ្វាន់យូបានចាត់ទុកថាវាជារឿង សោកសៅ លោកបានលើកឡើង៖ ខ្ញុំជឿជាក់ថាការរួបរួមជាមួយជាមួយម៉ាឡេជារឿងប្រសើរ ព្រោះស្ថានភាពភូមិសាស្រ្តដែលជាប់គ្នា សេដ្ឋកិច្ចដែលយើងខិតខំកសាងរួមគ្នា បានបាត់បង់ក្នុងរយៈពេលមួយពព្រិចភ្នែក ឥឡូវសឹង្ហបុរីនឹងក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យ ប្រជាធិបតេយ្យ និងអធិបតេយ្យជារៀងរហូត។

ការផ្តាច់ខ្លួនពិសហព័ន្ធម៉ាឡេ ធ្វើឲ្យសឹង្ហបុរីជួបការលំបាកយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសការខ្វះខាតធនធានធម្មជាតិ និងវិស័យការពារជាតិខ្សោយ ក្រោយមកលោក លី ខ្វាន់យូបានធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ដោយជម្រុញការនាំចេញផលិតសម្រេច ទាក់ទាញវិនិយោគទុន និងលើកកម្ពស់ជីវភាពកម្មករ។ នយោបាយមួយនេះធ្វើឲ្យគណបក្សលោកជាប់ឆ្នោតរៀងរាល់អាណត្តិ។ នៅថ្ងៃទី ១១ មិថុនា ១៩៩០ លោកបានចុះចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី។